✨﷽✨

امیرالمؤمنین علی(ع):

«بِرُّ الوالِدِ مِن أَفضَلِ الأَعمال.»

قرآن می‌گوید: «وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ۖ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا»¹ و بلافاصله بعد از دعوت به عبادت خدا، توصیه به پدر و مادر می‌شود. چون اگر امروز پدر حفظ نشد فردا خدا حفظ نمی‌شود. کسی نمی‌تواند خدا را منهای پدر و مادر حفظ کند. بگوید: من خدا را به رسمیت می‌شناسم و پدر و مادر را نه. تو با این کسی که به طور محسوس برای تو خدمتگزار بود چه کردی که بخواهی قدردان من باشی؟ شکر او را چطور ادا کردی که شکر من را ادا کنی؟ نعمت‌های او محسوس و خدمات او به تو محسوس بود. با این خدمت محسوس او چه کردی که با مال من که از ورای هزاران حجاب و هزاران واسطه، رزّاق تو بودم شکرگزار باشی؟! رزّاقیت من غیبی بود. رزّاقیت پدرت مشهود بود. تو با مشهود چه کردی که با غیب بکنی.

¹. سوره مبارکه نساء، آیه ۳۶

📚 راه رشد جلد دوم

✍🏻 محمدصادق حائری شیرازی 

صفحهٔ - ۱۹۴ -💚⃞🌿️

ارزش انسانی:

 اسلام زن و مرد را از نظر ارزش مشترک انسانی مساوی دانسته و تصریح کرده است که هیچ یک از آنها دارای اجزای انسانی بیشتر از دیگری نیست و هیچ کدام بر حسب عنصر انسانی و خلقت اصلی خود بر دیگری برتری ندارند و مقایسه پدر مرد با هر زنی بر اساس اموری خارج از فطرت اوست و اینها اموری است که مربوط به صلاحیت و علم و اخلاق و اقتضای مرد است.

نفقه در اسلام به عنوان یک تکلیف شرعی برای حفظ توازن و عدالت در خانواده و جامعه واجب شده است. این حکم بر پایهٔ اصولی چند استوار است که در زیر به مهمترین آنها اشاره میشود:

### ۱. **تقسیم مسئولیتهای خانوادگی**  

اسلام نقشهای متفاوتی را برای زن و مرد در خانواده تعیین کرده است تا هماهنگی و تعادل برقرار شود. مرد به عنوان مسئول تأمین هزینههای مالی خانواده (نفقه) معرفی شده است، در حالی که زن مسئولیت مدیریت خانه و تربیت فرزندان را بر عهده دارد. این تقسیم وظایف، بر پایهٔ تفاوتهای طبیعی و توانمندیهای هر جنس طراحی شده است تا هر یک بتوانند در حوزهٔ خود به شکوفایی برسند.

### ۲. **حمایت از حقوق زنان**  

در جوامع پیش از اسلام، زنان اغلب از حقوق مالی محروم بودند و حتی پس از ازدواج، تأمین هزینههای زندگی بر دوش خودشان قرار میگرفت. اسلام با واجب کردن نفقه، تضمین کرد که زنان از نظر اقتصادی تحت حمایت شوهران خود قرار گیرند. این امر به ویژه در شرایطی مانند بارداری، شیردهی یا بیماری که امکان کار کردن برای زن محدود میشود، اهمیت بیشتری مییابد.

### ۳. **قرآن و سنت**  

آیات قرآن و احادیث پیامبر (ص) به صراحت بر وجوب نفقه تأکید کردهاند:  

- **قرآن**:  

  - «… وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ…» (سوره بقره، آیه ۲۳۳)  

  - «لِینفِقْ ذُو سَعَةٍ مِّن سَعَتِهِ…» (سوره طلاق، آیه ۷)  

- **حدیث**: پیامبر (ص) فرمودند: «کَفَى بِالْمَرْءِ إِثْمًا أَنْ یضَیعَ مَنْ یعُولُ» (گناهکار است کسی که نفقهٔ کسانی را که مسئول آنان است، ضایع کند).

### ۴. **حفظ کرامت انسانی**  

نفقه به عنوان یک حق مالی برای زن، کرامت او را حفظ میکند و از وابستگی تحقیرآمیز به دیگران جلوگیری میکند. حتی اگر زن ثروتمند باشد، شوهر موظف است هزینههای ضروری زندگی را تأمین کند.

### ۵. **تقویت پیوند خانوادگی**  

تأمین مالی خانواده توسط مرد، وابستگی عاطفی و مسئولیتپذیری را در خانواده تقویت میکند و از اختلافات مالی که ممکن است به فروپاشی خانواده بینجامد، پیشگیری میکند.

### ۶. **هماهنگی با فطرت انسانی**  

اسلام با در نظر گرفتن مسئولیتهای طبیعی مرد (مانند توان جسمی بیشتر برای کار خارج از خانه) و زن (مانند نقش محوری در تربیت فرزند)، نفقه را به عنوان راهکاری منطقی و عادلانه برای تأمین نیازهای خانواده وضع کرده است.

### نکتهٔ نهایی:  

نفقه تنها محدود به همسر نیست و شامل هزینههای فرزندان، والدین نیازمند و حتی بستگان نزدیک در شرایط خاص نیز میشود. این حکم نشاندهندهٔ نگاه جامع اسلام به مسئلهٔ رفاه اجتماعی و حمایت از  خانواده است.

چرا در آيات قرآن كريم، عذاب «اليم» براي منافقان و عذاب «عظيم» براي كافران بيان شده است؟

پاسخ
«أليم» به معناي «مؤلم» (=دردناك)، 72 بار در قرآن به شكلهاي مختلف «أليم» و «الأليم» و «أليماً» آمده است كه در اين موارد 70 مرتبه وصف براي عذاب قرار گرفته است، و در برخي از آيات، وصف عذاب منافقين قرار گرفته است؛ مانند: و لهم عذاب اليم بما كانوا يكذبون، … و براي آنان (منافقان) به‌خاطر دروغگوئي آنان عذابي دردناك است(بقره/10). و منهم الذين يؤذون النبي… لهم عذاب اليم، و از منافقان كساني‌اند كه پيامبر را مي‌آزارند… براي آنان است عذابي دردناك (توبه/61. الذين يلمزون المطوّعين من المؤمنين في الصدقات… و لهم عذاب اليم، آن كساني [از منافقين] كه از انفاق كنندگان از مؤمنين كه انفاقهاي مستحبي مي‌كنند، عيب‌جوئي مي‌كنند… و براي آنان است عذابي دردناك(توبه/79).

اما «اليم» در برخي از آيات وصف عذاب كافران نيز قرار گرفته است؛ مانند:…و للكافرين عذاب اليم،… و براي كافران است عذابي دردناك(بقره/104). …ليمسّ الذين كفروا منهم عذاب اليم، … آنان را كه كفر ورزيدند عذابي دردناك خواهد رسيد(مائده/73). … و بشّر الذين كفروا بعذابٍ اليم،… و مژده بده به كساني كه كافر شدند به عذاب دردناك(توبه/3). …و للكافرين عذاب اليم،…. و براي كافران عذابي دردناك است(مجادله/4). و گاه وصف عذاب تعدي كنندگان از قانون قصاص واقع شده؛ مانند: يا ايها الذين آمنوا كتب عليكم القصاص… فمن اعتدي بعد ذالك فله عذاب اليم، اي كساني كه ايمان آورده‌ايد بر شما حكم قصاص واجب شده… پس هركس از اين حكم تجاوز كند، براي او است عذابي دردناك…. (بقره/178).

واژة «عظيم» به معناي بزرگ، 107 بار در قرآن (به صورت عظيم و عظيماً) آمده است كه در بسياري از موارد، وصف عذاب واقع شده، كه در برخي از آن موارد، وصف عذاب منافقين قرار گرفته است؛ مانند: و ممن حولكم من الاعراب منافقون و من اهل المدينه مردوا علي النفاق… ثم يردون الي عذاب عظيم، از ميان اعراب باديه نشين كه اطراف شما هستند، جمعي منافقند و از اهل مدينه [نيز] گروهي سخت به نفاق پاي‌بندند… سپس به سوي مجازات بزرگي [در قيامت]‌ فرستاده مي‌شوند(توبه/101). ان الذين جاؤا بالإفك عُصبة منكم… و الذي تولي كبره منهم له عذاب عظيم، آن عده [از منافقان] كه آن تهمت بزرگ را عنوان كردند، گروهي از شما بودند… و از آنان، كسي كه بخش مهمي از آن تهمت را بر عهده داشت، عذاب بزرگي براي او است(نور/11). و در برخي از موارد وصف عذاب كافران آمده است.

با سير اجمالي درمي‌يابيم كه اين دو «اليم و عظيم» همانند ديگر اوصاف عذاب، براي بيان شدت عذابهاي آخرت است، همان‌گونه كه وصفِ عذاب به «مهين» (=خواركننده)‌ نيز اين چنين است. مثلاً در مورد عذاب كافران آمده است: …و للكافرين عذاب مهين، و براي كافران عذابي خوار كننده است(مجادله/5). و در عذاب منافقان نيز مي‌خوانيم: اتخذوا ايمانهم جنة فصدّوا عن سبيل الله فلهم عذاب مهين، آنها سوگند خود را سپري قرار دادند و مردم را از راه خدا باز داشتند. پس براي آنان عذابي خوار كننده است(مجادله/16).

بنابراين، گرچه عذاب منافقان سخت‌تر از عذاب كافران است؛ چراكه خداوند مي‌فرمايد: ان المنافقين في الدرك الاسفل من النار، منافقان در پس ترين جايگاه جهنم قرار دارند…(نساء/145). اما در اوصاف عذاب، بين عذاب كافران و منافقان تفاوتي وجود ندارد، و اوصاف «اليم»، «عظيم»، «مهين» و… در عذاب‌هاي هردو گروه به كار رفته است.

منبع:

عذاب اليم براي منافقان و عذاب عظيم براي كافران

منبع: دفتر پاسخ به پرسشهای قرآنی مرکز آموزش تخصصی تفسیر و علوم قرآن حوزه علمیه قم، تاریخ انتشار : 1393/12/7 

وَ قَرْنَ فِی بُیُوتِكُنَّ وَ لا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجاهِلِیَّةِ الاولى‏

و در خانه ‏هاى خود قرار گیرید و همچون دوران جاهلیّتِ نخستین، با خودآرایى ظاهر نشوید (و زینت‏هاى خود را آشكار نكنید)
 

جاهلیّتِ اولى نشان دهنده‏ ى ظهور جاهلیّت دیگری است كه ما امروز اونو می بینیم. در حدیث هم آمده است:

«ستكون الجاهلیة الاخرى» به زودى جاهلیّت دیگرى فرا می ‏رسد.

اگر در جاهلیّت آن روز دختر را زنده به گور می ‏كردند، امروز با سقط جنین، هم دختر را نابود می‏كنند، هم پسر را.

اگر در جاهلیّت آن روز قتل و آدم كشى وجود داشت، امروز در جنگ‏ هاى بزرگ و جهانى كشتارهاى میلیونى انجام می‏ گیرد.
جاهلیّت آن روز مدرسه نبود و جنایت انجام می ‏گرفت، امروز با وجود هزاران دانشگاه، مهم‏ترین حقوق انسان‏ها پایمال می ‏شود،و مراکز آموزشیی وجود دارد تا افرادی پرورش دهند ومثل شهید روشن را غوطه وردر خون کنند.

در جاهلیّت آن روز فساد و زنا جرم بود؛ امّا امروز در مترقی ‏ترین كشورهاى جهان همجنس بازى قانونى است.

برگرفته از :

https://www.tebyan.net